Datganoli Darlledu - Llythyr at Theresa May

Annwyl Brif Weinidog Prydain, 

Ysgrifennwn er mwyn galw arnoch i ddatganoli cyfrifoldebau dros ddarlledu yng Nghymru i'r Cynulliad Cenedlaethol. 

Credwn fod angen llawer iawn mwy o gyfleoedd arnom fel cenedl ac fel pobl i siarad â'n gilydd, i gynnal trafodaethau ac i ddadlau: trafodaethau cynhwysol o ran holl amrywiaeth y profiad Cymreig sydd wedi'u gosod yng nghyd-destun ein hanes fel cenedl 

Ar hyn o bryd, mae'r cyfleoedd hynny yn hynod gyfyngedig oherwydd bod pwerau darlledu wedi'u cadw'n ôl yn San Steffan. 

Mae diffyg craffu gan y cyfryngau ar bob lefel o lywodraeth yng Nghymru: mae'r system bresennol yn methu ar hyn o bryd ac yn or-ddibynnol ar un darparwr yn unig. Nid yw'r sefyllfa bresennol yn iach i'n democratiaeth leol, i ddemocratiaeth Cymru nac i ffyniant y Gymraeg. 

Gresynwn at y cwymp sylweddol yn nifer oriau darlledu ITV Cymru dros yr ugain mlynedd diwethaf, ynghyd â thoriadau o 36% i gyllideb S4C ers 2010 a'i sefyllfa ariannol ansicr bresennol. Yn ogystal, pryderwn am y cwymp yn y ddarpariaeth leol a Chymraeg ar radio masnachol ynghyd â'r ddarpariaeth fregus o isel o gynnwys lleol a Chymraeg ar orsafoedd teledu lleol.    

Yn 2013, cydnabu Comisiwn Silkadolygiad a gomisiynwyd gan Lywodraeth Prydain y galwadau cynyddol am roi grymoedd darlledu i Senedd Cymru. Argymhellodd y Comisiwn y dylid trosglwyddo cyfrifoldeb am gyllid llywodraeth sy’n mynd yn uniongyrchol i S4C o Lywodraeth y Deyrnas Unedig i Lywodraeth Cymru. Fodd bynnag, nid yw'r Llywodraeth hyd yn oed wedi cymryd y cam bach hwnnw ymlaen. 

Mae cefnogaeth gref ymysg y cyhoedd i'r newid hwn, gydag arolwg barn diweddar yn dangos bod 65% o bobl Cymru yn cefnogi datganoli darlledu i Senedd Cymru. Erfyniwn arnoch nawr i wneud yr hyn sy'n iawn i Gymru a datganoli pwerau darlledu i'r Cynulliad Cenedlaethol.    

Yn gywir, 

Yr Athro Richard Wyn Jones; Yr Athro Angharad Price; Dafydd Iwan; Dafydd Wigley; Dr Steve Eaves; Yr Athro Thomas Glyn Watkin; Ceri Cunnington; Mihangel Morgan; Rhys Mwyn; Y Prifardd Twm Morys; Gwenno Saunders; Tecwyn Ifan; Y Prifardd Aneirin Karadog; Bryn Fôn; Manon Steffan Ros; Eurig Salisbury; Angharad Tomos; Yr Athro a Chyn-Archdderwydd Christine James; Griff Lynch; Carys Eleri; Catrin Dafydd; Ani Saunders; Rhian Blythe; Simon Watts; Glyn Wise; Y Prifardd Hywel Griffiths; Manon Rhys; Cyn-Archdderwydd T James Jones; Bethan Gwanas; Siân Northey; Euros Childs; Fflur Dafydd; Yr Athro Deri Tomos; Lleuwen Steffan; Casia William, Bardd Plant Cymru; Y Prifardd Gwyneth Lewis; Eddie Ladd; Y Prifardd Osian Rhys Jones; Sharon Morgan; Ian Clarke, cyn-Gadeirydd Ofcom Cymru; Rhys Ifans