Cyfnod Cyffrous i'r Alban

Roedd yn rhaid mynd yno – i weld â’n llygaid ein hunain. Ac os cewch siawns, ewch chitha hefyd – mae’n donig i galon ymgyrchwyr. Dim ond dwy noson a gawsom yno, yn ninas hardd Caeredin, ond roedd yn ddigon. O’r cyfarfod cyntaf y buom ynddo ar y noson gyntaf, cawsom y fraint o synhwyro y chwyldro tawel sy’n digwydd yn y wlad hon. Equality Trust oedd yn trefnu’r cyfarfod, ac mae cannoedd yn tyrru i gyfarfodydd cyhoeddus ym mhob cornel o’r Alban.
 
gweld

Gair o'r Gadair - eich cyfle i arwain y Gymdeithas

Hoffech chi gyfrannu at waith Cymdeithas yr Iaith, neu newid y ffordd ry’n ni’n gweithio? Os felly, llenwch y ffurflen hwn - mae manylion yr holl swyddi sydd ar gael ar ein Senedd yno 
hefyd. Chi, aelodau’r Gymdeithas, fydd yn dewis pwy sy’n derbyn y swyddi hyn yn ein cyfarfod cyffredinol ym Mhwllheli ar Hydref 4ydd. Ewch amdani!
 
gweld

Pwy sydd eisiau darparwr cyfryngol newydd i Gymru?

Fe fyddai unrhyw ddyfodol sydd yn cynnwys bywyd ffyniannus i’r Gymraeg yn cynnwys cyfryngau amrywiol cryf. Rydym yn byw mewn oes lle mae cyfryngau ar-lein trwy’r Gymraeg yn hanfodol yn ogystal â radio, teledu a phrint. Ond mae ymchwil gan y BBC yn dangos bod siaradwyr Cymraeg yn treulio dim ond 1% o’u hamser ar-lein ar gynnwys yn Gymraeg o unrhyw fath (Ffynhonnell: Siân Gwynedd, Cynhadledd NPLD, mis Rhagfyr 2011).

gweld

Cynllunio a’r Iaith Gymraeg – y ffordd ymlaen

Ym mis Mawrth eleni cyhoeddodd Cymdeithas yr Iaith Gymraeg ei hymateb i “Ddrafft Bil Cynllunio” Llywodraeth Cymru. Nid yw’r drafft yma yn cyfeirio o gwbl at y Gymraeg. Os na newidir y drafft yma ni fydd modd gwrthod na chaniatau datblygiad oherwydd yr effaith ar y Gymraeg. Yn sgîl cynnal nifer o gyfarfodydd gyda Gweinidogion, Aelodau Cynulliad o bob plaid, swyddogion cynllunio a chynghorwyr rydym wedi penderfynu bod angen dangos i’n gwleidyddion beth sydd yn bosib.

gweld

Safonau iaith - Cam yn ôl?

Mae Cymdeithas yr Iaith wedi bod yn ymgyrchu dros Ddeddf Iaith newydd ers y flwyddyn 2000. Pwy a ŵyr faint o ymgynghoriadau, protestiadau a chyfarfodydd rydyn ni wedi eu cynnal yn ystod yr amser yna er mwyn cael y maen i’r wal.

gweld

Byw yn Gymraeg? Diffygion y System Gynllunio

Blwyddyn yn ôl cyhoeddwyd ystadegau'r cyfrifiad am y Gymraeg. O'r holl ystadegau a gafwyd ar lefel cenedlaethol, rhanbarthol ac ar lefel gymuned yr ystadegau mwyaf trawiadol yn fy marn i, oedd y cyhoeddiad am y nifer o gymunedau Cymraeg. Mae'r nifer o gymunedau lle mae dros 70% o’r boblogaeth yn siarad Cymraeg wedi gostwng o 92 yn 1991, i 54 yn 2001, ac i 39 yn 2011. Un canlyniad yw bod canran o siaradwyr Cymraeg wedi disgyn o dan 50% yng Ngheredigion ac i 43.9% yn Sir Gaerfyrddin. Os nad yw hyn yn fater o bryder beth sydd.

gweld

Addysg cyfrwng Cymraeg i bawb - allwedd i dwf yr iaith

Beth bynnag yw eich barn bersonol ar ddysgu Cymraeg fel ail iaith i blant, nid oes modd gwadu bod y status quo yn aneffeithiol ac annerbyniol. Nid yn unig oherwydd bod tros 75% o’n plant yn cael eu hamddifadu o'r gallu i siarad yr iaith yn rhugl, ond hefyd oherwydd bod y gyfundrefn addysg yn ceisio sicrhau bod pob un disgybl yn rhugl, ond yn methu’n llwyr i gyflawni’r nod. Felly, mae gennym gyfundrefn sydd yn anelu at nod clodwiw iawn, ond nid yw hi’n gweithio. Dyna pam mae consensws ymysg addysgwyr ac yn drawsbleidiol dros newidiadau

gweld

Gair o'r Gadair

Mae chwe mis bellach ers cyhoeddi canlyniadau cyfrifiad 2011. Ers chwe mis felly, mae wedi bod yn amlwg bod angen ymateb brys er mwyn gwyrdroi’r dirywiad yn sefyllfa’r Gymraeg, ymateb brys fel yr hyn rydym yn ei awgrymu yn y Maniffesto Byw a gyhoeddon ni gyntaf fis Rhagfyr. Yn anffodus, nid yw’r Llywodraeth wedi newid polisïau cynllunio ac addysg er lles y Gymraeg, defnyddio’r Safonau Iaith i sicrhau hawl i wasanaethau Cymraeg, na chreu swyddi lle mae eu hangen yn ein cymunedau.

gweld

Morrisons - Boicot Cenedlaethol

1af Rhagfyr 2014. Nid Bygythiad ond Gwrthod Cydymffurfio â Threfn Anghyfiawn. Cefnogwch yr ymgyrch trwy lenwi'r ffurflen yma. Mae hanes cwmni Morrisons â’r Gymraeg yn mynd nôl tipyn o beth erbyn hyn. darllen mwy...

Cyfnod Cyffrous i'r Alban

Roedd yn rhaid mynd yno – i weld â’n llygaid ein hunain. Ac os cewch siawns, ewch chitha hefyd – mae’n donig i galon ymgyrchwyr. Dim ond dwy noson a gawsom yno, yn ninas hardd Caeredin, ond roedd yn ddigon.... darllen mwy...

Safonau iaith - Cam yn ôl?

Mae Cymdeithas yr Iaith wedi bod yn ymgyrchu dros Ddeddf Iaith newydd ers y flwyddyn 2000. Pwy a ŵyr faint o ymgynghoriadau, protestiadau a chyfarfodydd rydyn ni wedi eu cynnal yn ystod yr amser yna er mwyn cael y maen i’r wal. darllen mwy...

Byw yn Gymraeg? Diffygion y System Gynllunio

Blwyddyn yn ôl cyhoeddwyd ystadegau'r cyfrifiad am y Gymraeg. O'r holl ystadegau a gafwyd ar lefel cenedlaethol, rhanbarthol ac ar lefel gymuned yr ystadegau mwyaf trawiadol yn fy marn i, oedd y cyhoeddiad am y nifer o... darllen mwy...

Gair o'r Gadair

Mae chwe mis bellach ers cyhoeddi canlyniadau cyfrifiad 2011. Ers chwe mis felly, mae wedi bod yn amlwg bod angen ymateb brys er mwyn gwyrdroi’r dirywiad yn sefyllfa’r Gymraeg, ymateb brys fel yr hyn rydym yn ei awgrymu yn y... darllen mwy...