Sut i sefydlu Cell Leol

[Cliciwch yma i agor y ddogfen fel PDF]

Celloedd Cymdeithas yr Iaith a sut i'w sefydlu

Beth yw cell?

Grŵp o aelodau sy’n dod at ei gilydd yn gyson i drefnu gweithgaredd o fewn eu cymuned/ardal/ysgol/coleg.

Ble mae celloedd yn cyfarfod?

Mae hyn yn dibynnu ar y sefyllfa. Weithiau cewch ganiatâd i gynnal gweithgareddau mewn ysgol/coleg. Fel arall, bydd angen dod o hyd i rywle arall fel caffi, cefn tafarn neu dŷ rhywun.

Pwy sy’n mynd i gelloedd?

Mae croeso i unrhyw un ddod i gell boed hynny allan o ddiddordeb neu awydd i fod yn fwy gweithredol yn ymgyrchoedd Cymdeithas yr Iaith. Mae’n gyfle i gyfarfod pobl newydd, trafod pynciau llosg ac estyn cymorth gydag amryw bethau fel ysgrifennu llythyron, trefnu gigs, ralïau ac efallai gweithred. Gallwch gyfrannu mewn pob math o ffyrdd eraill hefyd – dylunio posteri, cyfieithu, cynnig cyngor cyfreithiol neu efallai bod gennych arbenigedd/diddordeb mewn maes arbennig.

Beth ydyn ni fod i neud mewn cell?

Ar y cyfan cewch ganolbwyntio ar beth bynnag sy'n apelio atoch, a beth sy’n berthnasol i’ch ardal. Wrth gwrs, rhaid ystyried ymgyrchoedd canolog y Gymdeithas hefyd a bod yn rhan ohonynt neu eu haddasu i’ch ardal chi.

Er enghraifft: oes stad o dai newydd di-angen wedi ei chodi neu ar fin ei chodi yn eich ardal? Os felly gellid ysgrifennu at y cyngor lleol yn gwrthwynebu hyn, cynnal protest lleol neu weithredu’n uniongyrchol trwy beintio slogan.

Er enghraifft: oes banc neu siop neu fusnes sy'n gwrthod defnyddio’r Gymraeg? Os felly gellid sgwennu atynt, gwneud y ffaith yn hysbys trwy ysgrifennu at bapur lleol. 

Syniadau eraill o bethau i'w gwneud: dechrau cylchgrawn neu flog i’w rannu ymysg myfyrwyr ysgol, yn cynnwys erthyglau, cartwns, adolygiadau o gigs/cerddoriaeth/llyfrau; trefnu gigs i godi arian a hybu ein bandiau Cymraeg. 

Ble mae’r gell agosaf ataf fi?

Ymwelwch â’n gwefan www.cymdeithas.cymru ac ewch i ‘Dy Ardal Di’ neu ffoniwch y swyddfa ar 01970-624501.

Ond sut ydw i’n sefydlu cell?

Siaradwch gyda'r Swyddog Maes lleol. Ceisiwch ddod o hyd i un person arall gyda diddordeb, cytunwch ar ddyddiad ar gyfer eich cyfarfod cyntaf, hysbysebwch e’n dda gyda phosteri/taflenni ac ar y cyfryngau cymdeithasol. Penderfynwch yn fras ar Agenda (rhestr o beth hoffech chi ei drafod).

Agenda enghreifftiol

  • Presennol ac Ymddiheuriadau

  • Archfarchnad newydd sydd yn dod i’r dre

  • Gorsaf radio lleol heb ddigon o Gymraeg

  • Trefnu digwyddiad codi arian

  • Syniadau hel aelodau

  • Penodi Swyddogion (yn un o’r cyfarfodydd cyntaf)

  • Unrhyw fater arall

  • Dyddiad a lleoliad y cyfarfod nesaf

 

Dyletswyddau Swyddogion

Yn un o’r cyfarfodydd cyntaf bydd yn rhaid penodi swyddogion. Mae disgwyl i bob swyddog fynychu cyfarfodydd cell neu ymddiheuro'n swyddogol wrth swyddog arall.

Cadeirydd ac Is-gadeirydd

  • Sicrhau bod y gell yn cyfarfod yn rheolaidd.

  • Sicrhau bod y swyddogion eraill yn cyflawni eu dyletswyddau a’u cyfrifoldebau.

  • Arwain digwyddiadau a threfnu protestiadau ar ran y gell.

  • Trosglwyddo a dosbarthu dyletswyddau a sicrhau eu bod yn cael eu cyflawni.

  • Gosod agenda.

  • Cadeirio cyfarfodydd, cynrychioli’r gell yn y Rhanbarth (neu holi rhywun arall i fynd).

Ysgrifennydd

  • Cymryd cofnodion mewn cyfarfodydd, eu teipio a’u dosbarthu.

  • Paratoi neu drefnu posteri a’u dosbarthu.

  • Paratoi neu drefnu datganiadau i’r wasg a’u rhyddhau.

  • Ysgrifennu neu drefnu, ac anfon unrhyw lythyrau neu e-byst ar ran y gell.

Trysorydd

  • Gydag amser gall fod angen agor cyfrif yn enw’r gell.

  • Cyfrifol am ochr ariannol y gell.

  • Dylid cydweithio yn agos gyda’r Swyddog Adloniant.

  • Os bydd arian yn mynd yn brin bydd angen rhoi digon o rybudd i’r Swyddog Adloniant os oes eisiau trefnu rhywbeth.

Swyddog Adloniant

  • Trefnu gigs/adloniant.

  • Rhoi gwybod i’r gell am ddigwyddiadau lleol a drefnir gan y Gymdeithas a threfnu bws lle bo angen.

Cyflwyniad i Ymgyrchoedd Presennol Cymdeithas

Gweler: https://cymdeithas.cymru/ymgyrchoedd

P { margin-bottom: 0.21cm; }A:link { }