Addysg

70 mlynedd o addysg Gymraeg yng Nghaerdydd: beth yw'r dyfodol?

23/06/2019 - 12:00

70 mlynedd o addysg Gymraeg yng Nghaerdydd: beth yw'r dyfodol?

12pm, dydd Sul, 23ain Mehefin

Pabell Byw yn y Ddinas, Tafwyl, Castell Caerdydd

Siaradwyr: Dr Dylan Foster-Evans, Cynghorydd Rhys Taylor a Mabli Siriol o'r Gymdeithas

Eleni mae Caerdydd yn dathlu 70 mlynedd o addysg Gymraeg yn y ddinas ers i Ysgol Bryn Taf agor ei drysau yn 1949. Yn sicr mae addysg Gymraeg wedi dod yn bell ers hynny, ond beth am y 70 mlynedd nesaf?

Cynlluniau Addysg Gymraeg: ‘Angen Deddf newydd’ medd Cymdeithas

Mae Cymdeithas yr Iaith wedi ymateb i lansiad ymgynghoriad Llywodraeth Cymru ar reoliadau addysg Gymraeg heddiw gan ddweud bod ‘gwir angen Deddf Addysg Gymraeg’. 

Yn yr adroddiad a gomisiynwyd gan Lywodraeth Cymru i adolygu’r system o gynllunio addysg Gymraeg, dywed panel o arbenigwyr:

Dim ond prentisiaethau cyfrwng Saesneg sydd wedi’u cynnal gan S4C - ymchwil

Dim ond prentisiaethau cyfrwng Saesneg a gynhaliwyd gan S4C yn ystod y pedair blynedd diwethaf, yn ôl ymchwil gan fudiad iaith.

Ysgolion Ynys Môn - Amser Diolch

Mae Cymdeithas yr Iaith wedi croesawu penderfyniad Pwyllgor Gwaith Cyngor Ynys Môn heddiw i ddiddymu'r penderfyniad i gau ysgolion Bodffordd, Talwrn a Biwmares.

Dywedodd Ffred Ffransis o Gymdeithas yr Iaith:

"Mae'r swyddogion a'r cynghorwyr wedi bod yn ddewr yn ymddiheuro'n agored oherwydd eu bod, yng ngeiriau'r Prif Weithredwr Dr Gwynne Jones, 'am barchu'r cymunedau yr ydym yn cydweithio â nhw'.

Llongyfarch Cyngor Sir Gâr am roi ysgolion ar lwybr i fod yn ysgolion Cymraeg

Wrth ymateb i gyhoeddiad Cyngor Sir Gâr eu bod yn dechrau cyfnod o ymgynghori i newid darpariaeth Cyfnod Sylfaen ysgolion Y Ddwylan, Griffith Jones, Llangynnwr a Llys Hywel i fod yn Gymraeg a newid  Ysgol Rhys Pritchard o fod yn ddwy ffrwd i fod yn ysgol Gymraeg dywedodd Sioned Elin ar ran Cymdeithas yr Iaith yn Sir Gaerfyrddin:

"Rydyn ni'n llongyfarch y cyngor am ddechrau ymgynghoriad er mwyn gosod pump o ysgolion y sir ar lwybr tuag at addysg Gymraeg, a hyderwn y bydd cefnogaeth eang i hynny."

Dim ond un cyngor sy’n darparu prentisiaethau cyfrwng Cymraeg

Dim ond un cyngor yng Nghymru sydd wedi cynnig prentisiaethau cyfrwng Cymraeg yn y pedair blynedd diwethaf, yn ôl ymchwil gan fudiad iaith.

Mae ymatebion i geisiadau rhyddid gwybodaeth Cymdeithas yr Iaith wedi datgelu mai dim ond un cyngor sydd wedi cyflogi prentisiaid sydd wedi gwneud eu fframwaith cymhwyster drwy gyfrwng y Gymraeg dros y pedair blynedd diwethaf, sef Cyngor Rhondda Cynon Taf.

Arbenigwyr y Llywodraeth yn galw am Ddeddf Addysg Gymraeg

Mae Cymdeithas yr Iaith wedi croesawu argymhelliad bwrdd o arbenigwyr y dylai Llywodraeth Cymru gyflwyno Deddf Addysg Gymraeg.

Mewn adroddiad a gomisiynwyd gan Lywodraeth Cymru i adolygu’r system o gynllunio addysg Gymraeg, dywed panel o arbenigwyr, sy’n gynnwys yr Athro Dylan Foster Evans a Meirion Prys Jones:

Prifysgol Bangor: torri swyddi nyrsio Cymraeg ond creu swyddi Saesneg?

Mae Prifysgol Bangor wedi dod o dan y lach wedi iddi hysbysebu pedair swydd nyrsio heb osod y Gymraeg fel sgil hanfodol, ar ôl torri swydd cyfrwng Cymraeg yn yr un maes ychydig wythnosau yn ôl.

Pwyllgor i edrych ar newid y gyfraith er mwyn amddiffyn ysgolion bychain

Mae Cymdeithas yr Iaith wedi croesawu penderfyniad pwyllgor deisebau’r Senedd heddiw (dydd Mawrth, 7fed Mai) i ystyried newidiadau i’r gyfraith er mwyn gwarchod ysgolion bychain.

Daw’r newyddion yn sgil trafodaethau’r pwyllgor ar ddeiseb a gyflwynwyd gan rieni ac ymgyrchwyr Ysgol Bodffordd yn yr Eisteddfod y llynedd a arweiniodd at dro pedol gan Gyngor Ynys Môn ar ei gynlluniau i gau’r ysgol.

Achub Ysgol Bodffordd - croesawu tro pedol Cyngor Ynys Môn

Mae Cymdeithas yr Iaith wedi croesawu’n wresog dro pedol Cyngor Ynys Môn sy’n golygu na fyddan nhw’n cau Ysgol Bodffordd.